İYİ IŞIK
“İyi
ışık” nedir ? İyi bir ışığa sahip olduğunuzu nasıl anlarsınız ? Daha
da önemlisi her zaman iyi bir ışığa sahip olmayı nasıl sağlarsınız ?
David Corfiled bazı aydınlatma tavsiyeleri sunuyor…
Düşünün ;
tepelerde gezip dolaştığınız ve tüm bu uğraşınızdan sonra sırt ağrınız
ve ayaklarınız dışında gösterecek hiçbir şeyiniz olmayan bir günün
sonunda makinenizi toplayıp çantanıza koymuş geri dönüyorsunuz. Işık
gün boyunca çok kötü olmuş ve bir kare bile fotograf çekememişsiniz.
SLR makinenizin numaratörü hala 1’i gösteriyor. Hayal kırıklığına
uğramışsınız. Birden, bulutlar ayrılıyor ve gökyüzünden ışık hüzmeleri
aşağıya doğru yayılıyor. Sadece 5 dakika daha fazla bulunduğunuz yerde
kalsaydınız çok başarılı bir fotograf çekmiş olabilecektiniz…
Hiç bu durumda kaldınız mı ? Üzülmeyin, yalnız değilsiniz ve “iyi
ışık” koşullarının az rastlandığı konusundaki düşüncenizde haklı
olabilirsiniz. Ama inanın bu doğru değil, ışığın sizin lehinize olması
için yapabileceğiniz pek çok şey var.
Bu
tavsiye sayfamızı okuduğunuzda fotografçının zor ışık koşullarından nasıl iyi
fotograflar çıkardığını göreceksiniz.
AZ
ÇOKTUR
Parlak gün ışığı
ve masmavi bir gökyüzü iyi pozlanmış, keskin fotograflar çekmeyi kolaylaştırır
ama nefes kesen fotografları oluşturan daha sınırlardaki ışık koşullarıdır ve
her zaman gökyüzü ve bulutlara da ihtiyaç duymazsınız.
Bu güzel fotografta ROSEMARY Calvert dar bir kanyondan giren günışığını
aşınmış kırmızı kayaların zor ulaşılan renklerini ve zarif eğimlerini
vurgulamak için kullanmış. Orta tonlara pozlama yaparak (orta tonların ışığını
ölçerek) doğru bir tercih yapmış ve en önemli bölümlerin doğru
görüntülenmesini sağlamış. Bu durumda fazla ışık alan bölgeler daha parlak,
gölgeler ise daha belirgin oluşmuş.
Makine
: Canon EOS 10
Objektif :
28 – 100 mm
Film :
Fujifilm Velvia
Pozlama :
30 saniye f/ 16
ŞEHRİN SİHİRİ
Amerikan şehirleri
içinde en güçlü görsel etkiyi San Fransisco’da bulabilirsiniz. Popular
Photography dergisi okuru Derek Croucher deniz tarafından fırtına bulutlarının
yaklaştığını görünce özel bir şeyler yakalayabileceğini anlamış.
“Gece fotografları çekmek amacıyla arabamla şehre doğru ilerliyordum. Fırtına
bulutlarının yaklaştığını görünce iyi bir ışık koşulu oluşacağını anladım. Çok
etkileyici bir şeyler olacağını hissediyordum. Şehri karşıdan gören, bir gün
önceden belirlediğim noktaya gittim. Ekipmanımı hazırladım ve birkaç dakika
içinde güneşin altın ışıkları gökdelenleri aydınlatmaya başladı. Gördüğüm en
etkileyici ışıktı. İlk başta graduated (degrade) gri filtre kullanarak
gökyüzünü koyulaştırdım, ancak ilk makaradan sonra filtreyi çıkardım. Yarım
saat içinde çevremde bir kalabalık toplanmış ve açık sarıdan altın rengine
dönen günışığını seyrediyordu. Ve tam orada ben iyi bir şeyler yakalamak
ümidiyle çılgınca film tüketiyordum. Bu kare filtresiz çekildi, ışık gerçekten
de bu renkteydi. Yaklaşık 40 dakika sürdü ve itiraf etmeliyim ki daha önce
böyle bir şey görmemiştim”
Makine
: Minolta RZ 67 (tripodla)
Objektif :
360 mm tele
Film :
Fujifilm Velvia
AYNI YER, FARKLI ZAMAN
Gün boyunca sıkıcı
manzarası olan bir yer, gece olunca gerçek büyüsüne kavuşur. Bu, Tim
Gartside’ın güney İspanya’daki Casares kasabasında keşfettiği şeydir.
“Orada yaşıyordum ve gece olunca ışıkların yanması ile evlerin ve ufuk
hattındaki kalenin çekmeye değer görüntü oluşturacaklarını biliyordum. Bir gün
önceden bölgeyi kontrol ettim ve ilk fotografı çektim. Çekim yaptığım noktayı
birkaç taş ile işaretledim ki gece geri geldiğimde nereden çekim yapacağımı
bulabileyim. Gündüz ışık sertti ve her ne kadar temiz koşullar olsa da evler
tepeden istediğim kadar ayrılmıyordu. Bu nedenle gece çekim yapmaya karar
verdim. Bunu yaptığım için mutluyum, çünkü fark çok etkileyici.

Makine : Olympus
OM – 4 Ti
Objektif : 50 mm
Film : Fujifilm 50
GÜÇLÜ IŞIKTAN ÖLÇÜM
Pozometreniz /
ışık ölçeriniz bir çok koşulda doğru çalışır, ancak değişken ışık
koşullarında spot (nokta) ölçüm yapmak daha doğrudur.
İskoçya’daki Adinample Kalesi’nin bu fotografını çekerken Duncan McEwan,
kalenin beyaz duvarlarındaki ışığı ölçmek için Minolta Dynax9xi makinesinin
spot (nokta) ölçüm sistemini kullanmış. Duvarların gri değil de beyaz olarak
ortaya çıkması için de bir stop fazla pozlama yapmış. Duncan, fazla ışık alan
bölgeden ölçüm yaparak gölgelerin daha da koyu olacağını ve izleyicinin
doğrudan güçlü aydınlanan kaleye yönleneceğini biliyordu.
SLR makinenizin spot (nokta) ölçüm sistemi yoksa üzülmeyin, her türlü makineyi
spot ölçüm sistemi ile kullanabilirsiniz. Yapmanız gereken makinenizi M (Manuel)
pozlama ayarına getirmek ve en uzun odaklı tele objektifinizi kullanarak
vizörünüzü doğru göstermek istediğiniz yer ile doldurarak ışığı ölçmektir.
Daha sonra istediğiniz kadraja geri dönerek ve bulduğunuz ışık ölçümünü
kullanarak çekiminizi tamamlayabilirsiniz.
Makine
: Minolta Dynax
9xi
Objektif :
200 mm
Film :
Fujifilm VElvia
ZARİF IŞIK
Gündoğumu
genellikle ışığın en yumuşak ve narin olduğu zamandır. Dave Coates de
Yorkshire Wharfdale Bölgesi’nde Kilnsey Crag’e giderek yüksek bir noktadan
vadinin gün doğumundaki durumunu fotograflamış. 100 – 300 mm zoom obketifinin
300 mm olan bölümünü kullanarak Crag’in (yalçın kayalığın) peyzajdaki / kır
manzarasındaki karşıt varlığını vurgulamış. Her ne kadar pus keskinliği
engellese de sabah sisi ışığın narinliğine katkıda bulunacaktır. Polarize
filtre pusun bu etkisini bir miktar önleyecektir.
Dave, Benbo Trekker marka tripodunun yılmaz bir savunucusu ve gittiği her
yere onu da yanında taşıyor. Bu fotografı 1 / 2 saniyede çektim, bu nedenle
tripod kullanmak kaçınılmazdı. Bu sayede fotografları daha keskin
yapabiliyorum, bu nedenle ben nereye gidersem tripodumda benimle geliyor...'
Makine
: Pentax Z1P
Objektif :
100 – 300 mm
Film :
Fujifilm Velvia
Pozlama :
1 / 2 saniye f / 11 (Polarize filtre ile)
FİLTRE ETKİSİ
Filtreleri
dikkatli kullanırsanız size iyi ışık koşulu sağlayabilirler. Polarize filtre,
bir bina kenarında patlayan ışıkları ya da sudaki yansımaları yok edebileceği
gibi renk doygunluğunu arttırıp yansımaları azaltabilir. Genelde 81 kod
numarası ile anılan turuncu bir ısıtıcı filtre, fotograflara sıcaklık vermek
için kullanılabilir. En zayıfı A, en güçlüsü EF’dir.
Tim Gartside Norfolk’taki Wicken Fen’de çektiği bu fotografa sıcaklık eklemek
için 81 C filtre ve yrıca gökyüzünde biraz fark edilebilen bulutları daha
belirginleştirmek için Cokin degrade gri filtre de kullanmış.
Degrade filtrenizi renklendirme ufuk hattından yukarıya doğru başlayacak
şekilde yerleştirin. Alan Derinliği Ön İzleme düğmenizi kullanmanız bu
yerleştirme sırasında size yardımcı olacaktır.
Makine
: Mamiya 645
Objektif :
50 mm
Film :
Fujifilm Velvia
Pozlama :
1 / 4 saniye f/ 11
HANGİ YÖN ?
Güçlü gölgeler,
keskin kenarlar . Bu açılı ışık koşuludur ve konuyu fondan ayırarak üçüncü
boyutu fotografınıza taşıyabilir. Güneş gökyüzünde çok yüksek değilken ışık
genelde en güçlü konumundadır, bu nedenle de sabah erken ya da akşamüzeri en
iyi sonuçlar için en uygun koşullardır – genelde akşam ışığı daha sıcaktır.
Gölgeler bir manzaraya hayat verir, görüntüye derinlik ve boyut katar .
Bir akşam şu alıştırmayı yapın : Sokağınızda yürüyün ve gördüğünüz bir şeyi
güçlü gölgelerle fotograflayın. Fazla ışıklı bölgelerden ışık ölçümü yapın ve
pozlamayı kilitleyin (Auto Exposure Lock düğmesini kullanabilirsiniz) . Bu
gölgeleri daha güçlü yapacaktır.
İskoçya Wester Ross’daki balıkçının bu fotografı açılı aydınlatmaya iyi bir
örnektir.
Fotografçı ışığı sudaki yansımadan ölçmek için spot (nokta) ölçüm kullanmış ve
görüntüyü daha koyu yapabilmek için bir stop az pozlama yapmıştır.
Makine
: Minolta Dynax
9xi
Objektif :
200 mm
Film :
Fujifilm Velvia
TERS IŞIK
Örümcek korkusu
olanlar dikkat ! Bu etkileyici örümcek ağı fotografı Nottingham yakınlarındaki
Sherwood Ormanı’nda çekildi ve Dave Crookes etkileyici ters ışık çalışmasını
yapabilmek için cesaretle konuya yaklaştı.
“Işık ağaçlardan süzülerek parçalı bir şekilde geliyordu, dolayısyla pozometre
ile doğru bir ölçüm yapmak zordu. Sonunda konuya iyice yaklaşarak bir el
pozometresi ile ağ üzerine gelen ışığı ölçtüm” diyerek yaptığı çalışmayı
anlatıyor.
“Işık ağ üzerine bir gidip bir geliyordu, bu nedenle doğru pozlanmış bir
fotograf için yarım stop aralıklarla bütün bir skalada bracketing (gruplama)
yaptım. Bu çok fazla film tüketmeye neden olsa da bu ışık koşulunda bir
örümcek ağı ve ona yaklaşacak cesareti tekrar bulmak çok uzun sürebilirdi. “
En iyi sonuç Dave’in yarım stop az pozladığı karede elde edildi. Fujifilm
Velvia’nın zenginliği çınar yapraklarının renklerinde iyice ortaya çıkıyor.
Fonun koyu olması hem renkleri hem de örümcek ağını daha da belirgin hale
getiriyor.
Makine
: Bronica ETRSi
Objektif :
75 mm
Film :
Fujifilm Velvia
Pozlama :
1 / 8 saniye f / 22
YAPAY
AYDINLATMALAR
İyi ışık mutlaka
doğal olandır demek doğru değildir, insan yapımı aydınlatmalar da etkileyici
olabilir. Unutulmaması gereken en önemli nokta filmlerde, çok uzun ve çok
kısa pozlamalarda renk kaybına yol açan, Reciprocity Failure’ın (Pozlama
Dengesi Hatası) olduğudur.
Bu fotografta gökyüzü olduğundan daha pembeye kaymış ve bütün bir görüntü
normalden daha sıcak bir tonda görünmüş. Tim fotografı çekerken FL-D filtre
kullanarak floresan ışıkların (yapay aydınlatmaların) gün ışığına
dönüştürülmelerini sağlamış.
Makine
: Mamiya 645
Objektif :
35 mm geniş açı (FL – D filtre ile)
Film :
Fujifilm Velvia
Pozlama :
30 saniye f / 11
Yazı ve Fotograflar : Practical Photography
Çeviren : Cenk
GENÇDİŞ