| |
|
|
“Kimsenin fotograflarımdaki ışığı veya renklerin
paletini takdir etmesini istemiyorum. Fotograflarımın insanları
tartışmaların içine sürüklemesini, ses getirmesini ve insanları
bilgilendirmesini istiyorum.”
Sebastiao Ribeiro Salgado 8 Şubat 1944 tarihinde
Brezilya’nın Sao Paulo’ya bağlı Aimores isimli
küçük bir köyünde sekiz çocuklu bir ailenin altıncı çocuğu olarak
dünyaya geldi, ve ailedeki tek erkek çocuktu. Sao Paulo’da ekonomi
okudu. 1968 yılında A.B.D.’de ekonomi yüksek lisansına başladı. Mezun
olduktan sonra, 1968’den 1969’a kadar Brezilya Maliye Bakanlığı için
çalıştı. Siyasi nedenlerle ülkesini terk edip eşiyle Paris’e yerleşti.
1969-1971 yılları arasında Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nde
ekonomi doktorasını tamamladı. Ekonomist olarak şirketlerde çalışmaya
başladı.
Hayatını değiştirecek olay, o dönem çalıştığı bir kahve şirketinin
onu Afrika’daki kahve plantasyonlarında üretimi kontrol etmek
amacıyla Afrika’ya yollamasıdır. Mimar olan eşinden ödünç aldığı
fotograf makinesi ile Sahel bölgesindeki kuraklığı fotograflayarak
otuzlu yaşlarında fotografla tanıştı. Karısının küçük fotograf
makinesi ile çektiği fotografları gördükten sonra asıl yapmak istediği
işin fotografçılık olduğuna karar verdi. Yine aynı yıl Sygma ajansına
girdi, 1975-1979 yılları arasında da Gamma ajansı için çalıştı.
Daha sonra Avrupa’daki göçmen işçilerin fotograflarını çekti. 1977’den
itibaren dünyanın farklı bölgelerindeki uzun soluklu projelere
başladı. 1979’da daha sonra ekonomik krizden kurtulmasına vesile
olacağı Magnum ajansı üyeliğine seçildi. ABD başkanı Reagan’a
düzenlenen suikast girişimini fotograflaması hem ona uluslararası ün
kazandırdı hem de ajansını yaklaşık on yıldır sürmekte olan ekonomik
krizden kurtardı.
1977-1984 yılları arasında, kendi memleketi, Latin Amerika’yı gezerek
“Other Americans / Öteki Amerika (1986)” adlı albümünü hazırladı.
Derin düşünceler sonucu ortaya çıkan bu eserinde Salgado, Hintlilerin
ve onların torunları olan Meksikalı ve Brezilyalı köylülerin
kültürleri ve onların bitmeyen direnişlerini anlatmıştır.
1980’lerin ortalarında, 15 ay boyunca Fransız Sınır Tanımayan
Doktorlar Örgütü ile birlikte Afrika’nın kuraklık çeken Sahel
bölgesini gezdi. 1986 yılında bu en derin acılarında saygınlığını ve
sabrını yitirmeyen insanları anlattığı “Sahel: L’Homme en Détresse /
Sahra: Izdırap İçindeki İnsan(1986)” adlı çalışmasını hazırladı.
1986 ve 1992 yılları arasında o ana kadarki en büyük projesi olan
“Workers / İşçiler(1993)” üzerinde çalışmaya başladı. Salgado, bu
albümü hazırlarken 26 ülke gezerek geniş çaplı bir işçi profili
çıkarttı. Çalışmasının genel yapısına bakıldığında Salgado’nun, albümü
üç temel bölüm üzerine inşa ettiği görülmektedir. Tercih edilen
ülkelerde bu bölünmeyi dolaylı olarak yansıtmaktadır. Fransa gibi
sanayisi gelişmiş ülkelerdeki işçilik, Rusya gibi eski doğu bloğu
ülkelerde sanayileşmiş ancak görece olarak eski teknolojiye dayalı
işçilik ve üçüncü dünya ülkelerinde genellikle tarıma dayalı işçilik.
1997 yılında ise Brezilya’da topraklarının geri verilmesi için
mücadele eden köylüleri fotografladığı “After Terra: Struggle of The
Landless/ Yurtsuzların Mücadelesi(1997)” çalışmasını gerçekleştirdi ve
albümleştirdi.
Yine altı yıl süren bir diğer önemli albümünün adı da, 41 ayrı ülkeyi
arşınlayarak ürettiği vatansız insanların, göçmenlerin, mültecilerin
ve çocuklarının portrelerinden oluşan “Migrations and The Children
(2000)”dır. “Migrations” albümünü, “Workers” çalışmasının bir devamı
olarak görüyor Salgado, tıpkı bir kitabın 2. bölümü gibi...Bu projenin
kendisi için önemi büyük, çünkü zaman içinde küçük bir köyden,
kasabaya, oradan şehre göç etmiş, daha sonra ülkesini değiştirmiş bir
göçmen kendisi de. Dünya nüfusunun insanlık tarihinde hiç olmadığı
kadar büyük bir kısmının şehirlerde yaşadığı günümüzde, başka
kültürler, alışkanlıklar, hayatlar arasında ayakta kalmaya çalışan
göçmenlerin cesaretini çok saygın buluyor Salgado; gittikleri yerlere
taşıdıkları kendi renkleri ise insanlık adına zenginleştirici, devrim
niteliğinde bir kaynaşma...
Salgado Migrations albümünün giriş bölümüne
“Her şeyden çok,
insan ırkının bir olduğuna inanıyorum. Renkte, dilde, kütürde, ve
imkanlarda farklılıklar olabilir, ama insanların duyguları ve
verdikleri tepkiler her yerde benzerdir. İnsanlar ölümden kurtulmak
için savaştan kaçıyorlar, servetlerini arttırmak için göç ediyorlar,
yabancı topraklara yeni yaşamlar inşa ediyorlar, çok zor şartlara,
sıkıntılara alışmak zorunda kalıyorlar...”
diye yazmıştır.
Milyonlarca göçmen, mülteci ve evsizle bu kadar yakından ilgilenen
Brezilyalı Sebastião Salgado 7 yılda 47 ülkeyi fotografladı. Peki,
neden?
"Umudum, birey, grup veya toplum olarak milenyumun eşiğinde zor
durumdaki insanların acılarına son vermemiz. En basit haliyle,
bireycilik, bencillik felakete dönüşmektedir. Bir arada var oluşumuzun
yeni rejimini yaratmalıyız.”
“Umarım Migrations
sergimi ziyaret edenler, fotografları görmeden önce ve gördükten sonra
artık aynı kişi olmayacaklardır. İnanıyorum ki ortalama bir insan bile
çok büyük yardımlarda bulunabilir, illa ki maddi yardım ile değil, bu
kavganın bir parçası olarak, katılarak, gerçekten Dünya’da neler
olduğuyla yakından ilgilenerek.”
Salgado 2002 itibari ile, çocuk felcinin kökünü kazımak için
gerçekleştirilen evrensel kampanyayı fotografladığı belgesel
çalışmasını tamamlamıştır. Salgado bu çalışmayı gerçekleştirmek amacı
ile Somali, Sudan, Hindistan, Kongo ve Pakistan gibi ülkeleri
gezmiştir.
Salgado, önce Afrika’nın Sahra bölgesindeki kuraklığı sonra da
Avrupa’daki göçmen işçileri fotografladı. Bu belgesel çalışması ile
çok önemli bir ödül kazandı. Latin Amerika’daki topraksız köylüleri
anlatan “Öteki Amerika” adlı çalışması Paris’te Kodak ödülünü, “Sahra:
Izdırap İçindeki İnsan” çalışması Arles, Fransa’da düzenlenen “Yılın
En İyi Fotograf Kitabı” ödülünü kazandılar. Bir Aperture yayını olan
“An Uncertain Grace”, 1990 yılında büyük beğeniyle yayınlandı. Birçok
adaya rağmen insan fotografçılığı üzerine “W. Eugene Smith Bağışı’nı”
kazandı ve New York’taki International Center of Photography
tarafından “Yılın Fotografçısı” seçildi. Çalışmaları Dünya’nın bir çok
yerinde sergilendi.
“Dünya çapında fotograflar çekiyorum ve tüm Dünya’ya göstermek
istiyorum. Bütün hikayelerim küreselleşme ve ekonomik liberalleşme
üzerine: Günümüz dünyasında insanın durumunun örneği.”
Belgesel fotografın 20. yüzyılın son çeyreğindeki bu en önemli
temsilcisi, dünya çapında yakaladığı büyük başarı ve saygınlığı
fotograflarının yanısıra, çalışma yöntemleri ve hayat karşısındaki
duruşuyla da kazandı.
Salgado’ya göre, projelerinde iyi sonuca ulaşmak, fotograflanan insan
ile kurulan ilişkiye bağlıdır. Bu yüzden Salgado çalışmalarını
gerçekleştirirken, fotograflayacağı kişiler ile benzer koşullarda
yaşar, onların yolculuk ettiği şekilde yolculuk eder. Projeleri
genellikle uzun soluklu projelerdir ve bu süre içerisinde tüm
giderlerini kendi bütçesinden karşılar. Her bir projesi en az beş altı
yıl sürüyor, kendini fotografladığı insanlardan biri gibi hissedene
kadar fotograf çekmiyor çünkü. Hindistan’daki tuğla işçilerinden,
İspanya sahilindeki Vigo kasabasında endüstriyel balıkçılığa direnen
balıkçı ailelerine kadar az çok onların bir parçası olana kadar
onlarla birlikte yaşıyor önce.
“Ben onlara hayatım hakkında bir şeyler anlatıyorum, ve onlar da
kendilerininki hakkında bir şeyler anlatıyorlar, fotografların kendisi
buzdağının görünen sadece küçük bir kısmı.”
diyen Salgado onlardan biridir adeta...
Mesleğini fotografladığı insanların yaşam
standartlarını ve çevre koşullarını düzeltmek amacıyla kullanan
fotografçı, UNICEF’in özel temsilcisi. Çektiği fotografların önemli
bir kısmını Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü’ne bağışlayan Salgado,
Dünya Sağlık Örgütü, Mülteciler Yüksek Komiserliği, Uluslararası Af
Örgütü ve Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’yle de işbirliği yapıyor.
Dünya çapında tanınan fotografçı ve ‘ilgili fotografçılık’ geleneğinin
bir parçası olan Sebastião Salgado yaşamı boyunca birçok büyük
fotografik ödüle layık görülmüş ve başarıları dünyanın çeşitli
yerlerinden kurumlar tarafından ödüllendirilmiştir. 1994 yılında
kendisini ve çalışmalarını temsil eden Amazonas Images adındaki kendi
ajansını kurdu. Halen çoğu kitabını ve sergilerini tasarlayan, ortağı
ve karısı Lélia Wanick Salgado ile Paris’te yaşamaktadır, 2 oğulları
var.
Eserleri :
Other Americans (1986)
Sohel: Man in Distress (1986)
Workers : Archaeology of the Industry Age (1993)
After Terra: Struggle of the Landless (1997)
Migrations And The Chilren : Humanity in Transition (2000)
The End of Polio :
An Uncertain Grace : Global Effort to end a disease
Kaynaklar :
|
|
