ÖZEL OBJEKTİFLER

Birçok  fotograf klasik geniş açı, tele ya da zoom objektiflerle çekilebildiği gibi; mimari ve makro gibi daha uzmanlık gerektiren konular vardır.
Eğer bu alanda ara sıra çalışacaksanız ve sadece ayda bir çıkan mavi ayı çekecekseniz  bu objektiflere para yatırmanız kötü bir tercih olabilir. .Eğer ciddiyseniz ve çıkabilecek en iyi sonuçları elde etmek istiyorsanız bu iş için doğru araçlara ihtiyacınız vardır.
Öyleyse şimdi bu işin uzmanlarının en sık kullandığı objektiflerin ne için kullanıldıkları ve nasıl kullanıldıklarına dair özet bilgileri okuyacaksınız

MAKRO OBJEKTİFLER
Makro objektifler,adından da belli olduğu üzere close-up fotografçılık için tasarlanmıştır. Küçük objeleri fotoğraflamak için farklı pek çok aletle  çekim yapılabileceği gibi hiçbiri makro objektifin yerini tutamayacaktır.
Makro objektiflerin en önemli faydası; ilk bakışta diğer objektiflere benzerliği ve onlar gibi çalışması, farkı; daha yakına odaklayıp çok küçük boyutlardaki nesnelerle  bir fotografı oluşturabilmesidir.Yakın mesafelere odaklayarak çekim yapabilmesi, optimum düzeyde görüntü kalitesi olması ve karışık hesaplamalara gerek kalmadan doğru pozlama yapabilmesi için özel olarak tasarlanmıştır.-kameranızın pozlama  sistemine güvenip başlamalısınız.
Makro objektifler 2 ana odak uzunluk gruplarına bölünürler: 50mm/55mm/60 mm ve 90mm/100mm/105 mm. İlk söylenenler, en küçük, hafif ve ucuz olanlardır, ancak nesnenin gerçek boyutunu çekmede maksimum (1:2) oranında  başarılı olabilirler. Sonraki grup,(1:1) oranında çekim yaparak nesneyi olduğu boyutuyla çekebilirler ve başka aparatlara gereksinim duymazlar.
Demek istediğimiz, eğer 2 cm olarak ölçülmüş bir objeyi fotografladıysanız, 1:2 oranında makro objektifiniz bunu 35 mm.lik filmde 1 cm olarak ölçecektir, 1:1 oranında makro objektif ise aynı değerde ölçecektir -yani 2 cm.
Uzun odaklı objektifler, nesnelere uzaktan netleme yaparken- mesela kelebekler gibi ürkek şeyleri fotoğraflamaya çalışırken-  bu çekim oranlarına  ulaşabilirler.
Kısa tele objektif  türü ise portre çekimleri için en iyi seçimdir. Bir başka deyişle, çok yönlülük sunduğu gibi pahalı olmak yerine diğer alternatiflere göre daha kullanışlı bir seçimdir.
Makro objektifinizden en iyi sonucu almak istiyorsanız dikkatli kullanmalısınız. Alan derinliği yakın odaklama mesafelerinin birkaç milimetre altında yer alır, hatta objektif en yakın açıklığa ayarlanmışsa, böylece doğru düşünülen odaklama için uygun ayarlar yapılı demektir. f/22 ya da f/32 gibi kısık diyafram ayarlarında çalışmak demek kaçınılmaz surette yavaş enstantane hızıyla  karşılaşmaktır ki bu da kameranıza ciddi bir sorun açar.Tüm bu problemler dayanıklı bir tripodla çözülebilir. Daha sağlam keskin sonuçlar elde etmek için, kameranın deklanşör  kablosunu bırakarak gezmek iyi bir fikir ve eğer SLR makinenizin refleks aynasını kilitleyip önce fotografı çekmek için ayna kilidi kısmı varsa, kullanın onu.Çekimden önce oluşacak olan titremeyi gidermek için bir iki saniye bekleyin.


















Bu serideki resimler,değişik oranlarda büyütmeye örnek olarak seçilmişlerdir. İlk iki resimde (1:8 ve 1:4) reprodüksiyon oranları tipik olarak zoom objektiflere aittir. 1:2 oranı ise tipik bir 50 mm makro objektif veya Sigma’nın 28-80mm gibi zoom objektiflere  örnektir. Gerçek boyutta (1:1 oranında) olsun istiyorsanız makro tele objektife veya  tüpe/körüğe  ihtiyacınız vardır.


Makro objektiflerin büyütebilme özelliği sayesinde doğal manzaralarda çok küçük ayrıntılara kadar fotograflama şansınız olur.

Makine:Canon Eos 10s, Objektif:100 mm Makro, Film:Fuji Velvia, Pozlama:1/60 saniye f/16











Daha öncede bahsedildiği gibi,doğru pozlama için kameranızın pozometresine güvenebilirsiniz. Alternatif olarak,el pozometresi  kullanarak var olan ışık okunup o kadar yakın mesafeye odaklandığında oluşan ışık kaybını hesaplayarak ışık ayarını arttırabilirsiniz. Çoğu makro objektiflerin üzerinde gerekli pozlama miktarlarını belirten bir skala yer alır.
Makro objektiflerin geniş bir kısmı yan sanayi imalatçılarda  bulunabilir.Tamron 90 mm f/2.8 makro modeli, Sigma 105 mm f/ 2.8, Tokina 100mm AT-X f/2.8 ve Vivitar 100 mm f/3.5
Daha özel bir model için,Elicar 90 mm f/2.8 makro. Maksimum üretim oranı 2,5:1’e sahip olabilmek için, birbirine birleştirilerek maksimum üretim oranını 3,6:1 olarak veren apokromatik objektiflere başvurmak gerekir.Bu da demek oluyor ki 35mm’lik bir filmle yalnızca 10 mm uzaklıktaki bir nesneyii çekebilirsiniz.

AYNALI OBJEKTİFLER

Klasik tele objektiflerinin temel bir problemi vardır:300 mm arkası,fiziksel ölçüm ve ağırlık taşıma açısından güçtür.
Aynalı objektifler bu sorunu içice kullanılan aynalar ve mercekler ile çözmüştür.Normal cam elementi yerine ışığı arkadan öne yansıtacaktır.Böyle yapılmasındaki amaç 500mm,600 mm,1000 mm ve hatta 2000 mm modelleriyle bunu başarabilmeleridir çünkü ;küçük ,uygun ve hafiftirler.
Fiyatlar oldukça geniş.Centon 500 mm f/8 ayna ,100€ iken Vivitar 500mm f/8 ,150€,Sigma 600mm f/8, 420€ ve Tamron 500 mm f/8 ,400€.Aynı modellerin Minolta ve Nikon markaları için fiyatları ise 600€-1000€ civarındadır.Eğer Pentax kullanıcısı iseniz 1430€ değerinde 400-600 mm aynalı odağı olan modeli mevcut.
Aynalı objektiflerin başlıca dezavantajı 500mm ya da 600 mm de f/8 gibi sabit bir açıklığa sahip olmalarıdır.Klasik tele objektiflerle kıyaslandığında bu ölçüm odak uzaklığı için küçüktür.Ayrıca daha hızlı bir filme ve çok yüksek ışık düzeyine ihtiyaç vardır.
Bu sabit açıklık daha geniş olabilir.Güneşli bir havada çekim yapıyorsanız göreceksiniz ki kameranızın obtüratör hızı doğru pozlama için yeterli hıza sahip değil.Bu problem doğal yoğunluk filtresi ile çözülebilir.Aynalı objektiflerde küçük filtreler için dar ve uzun bir delik vardır ve bu kısım siyah&beyaz fotoğrafçılıkta Nd filtresi,artı kırmızı,turuncu ve sarı filtre gibi seçeneklerden oluşur.
Sabit açıklığın bir diğer dezavantajı ise manual odaklamayı zorlaştıran karanlık dürbün görüntüsü vermesidir.Bu  durum az bir ışıkta sorun yaratabilir çünkü odaklama uzun tele objektifleriyle, sonsuz alan derinliği yüzünden zorlayabilir.

Coldstream Muhafızlarının fotografı, aynalı objektifle halka şeklinde parlaklık verilerek çekilmiştir.
Makine: Nikon F90X, Objektif: 500 mm, Film: Kodachrome 64





Aynalı objektifler tasarımlarına göre,fotograftaki parlak kısımları keskin halkalar şeklinde kaydedebiliyor.Dikkatlice doğru obje için kullanıldığında etkili olabilir aksine yanlış kullanım sıkıcı ve korkutucu sonuçlar verebilir.
Efekti yaratabilmek için fonunda açık tonlar ve parlak kısımlar olan objeleri çekmeyi deneyin örneğin suyun üzerine yansıyan insanların siluetlerini,botları güneş ışığıyla yardımıyla çekebilirsiniz. Bir arabanın kapısındaki yüzeyde görülen yağmur damlacıkları da iyi bir iş görmeniz için örnek olabilir ya da sokak lambalarının sokağa yansıması.
Aynalı objektiflerin sunduğu olanaklar bayağı fazla. Küçük ve hafif olması ve bazen  aynı odak uzunluğuna  sahip olması ve klasik tele objektiflerden daha ucuz olması gibi. Güçlü objektif ve ışık gezintisini seven fotoğrafçılar için uygun objektiflerdir.

500mm ya da 600mm objektifler, uzaktaki objelerin fotografını çekmek için idealdirler.
Makine: Olympus OM-1, Objektif: 500 mm, Film: Kodak Ektachrome Elite 100





Eğer idealist bir spor fotografçısı iseniz hareketi durdurabilmek için enstantane hızının yeterli seviyede olmayışı gibi sorunlarla karşılaşmış olmalısınız.Bu objektifler özellikle daha hafif olmasından dolayı manzara fotoğrafçıları için en uygunudur.
Dikkatlice kullanmalısınız ve enstantane hızını odak uzaklığına uyacak şekilde ayarlamalısınız.Ayrıca odaklarken de dikkatli olmalısınız ki daha net çekimler yapıp sonuçtan mutlu kalabilesiniz.

SOFT FOCUS OBJEKTİFLER

Eğer gerçekten soft focus objektiflerini kullanmak istiyorsanız üstün soft focus objektiflerinin filtre kullanmaktan daha iyi sonuç verdiğinin farkındasınızdır.
Soft focus objektifleri kontrollü yüzeysel hatalar ve ışık parlamalarını azaltıcı maskeler kullanarak etkisini gösterir.Difüzyonun gücü, doğru açıklık ayarlarıyla kontrol edilebilir,difüzyon gücü artıyorsa ,açıklık ayarı küçültülür, daha zayıflaşır.
Bazı modeller belirli açıklık ayarlarında soft focus şansı tanırken,bazıları basitçe görüntüyü odaktan kaydırıp fonda aynı efekti uygulayabiliyor.
Minolta 100mm f/2.8 soft focus objektiflerini 800€ya üretiyor ,Pentax 85 mm f/2.8 versiyonu için 440€ isterken.Canon’un 135 mm f/2.8 versiyonu daha uygun bir fiyata 380€ ya verirken Nikon’un 2 ayrı modeli bulunuyor,105 mm f/2 ,1099€ ve 135mm f/2 ,1389€’dan satılmakta.Orta düzeyde 150 mm f/4 soft focus objektifi Mamiya RB67 modeli için 1251€ ve 120mm f/3.5 Pentax 67 modeli için 790€.

Yumuşak odak objektifleri natürmort (stil life) tarzı fotograflara biraz daha çekicilik katmak için ideal bir seçim.Bazı objektifler yumuşaklık derecesi ayarı yapmanıza olanak verir.
Makine :Pentax LX,Objektif: 85 mm,Film: Fuji Velvia


PERSPEKTİF KONTROL OBJEKTİFLERİ (Perspective Control Lenses-PC)

Bir binayı yakın plandan geniş açılı bir objektifle çekmeyi denediyseniz rahatsız edici bir noktada birbirine yaklaşmaya çalışan yatay çizgiler göreceksinizdir.
Kameranızı, binanın en tepesini fotografın içine dahil etmek için eğdiğinizde, yatay yanlar içe doğru toparlayacaktır.
Bunu önlemek için kameranızı binanın arka yüzüne paralel olacak şekilde tutmalı ama bu demek oluyor ki binanın üst kısımlarını çekemeyeceksiniz ve arka planda istenmeyen görüntüleri çekmiş olacaksınız.
Perspektif kontrol objektifleri bu sorunu çözmek için üretilmiştir. Kamerayı binaya doğru yöneltip objektifin ön kısmından ayar yaparak binanın üst kısmını da alın. Yandan düzelterek de başarılı bir sonuç alınabilir. Tabi kamerayı binayla aynı yönde tutuyorsanız.
Bu etki alan objektiften görüldüğü için uygulanabiliyor-görüntü daire içine alınarak-alan büyük ve filminize sığmıyorsa ön taraftaki panel kullanılarak farklı kısımları daire içine alınır.
Mimari fotografçılıkta başarılı olabilmek için PC objektifleri kullanılmalıdır ayrıca manzara çekimlerinde arkadaki görüntüyle ön tarafı ilişkilendirip kontrol edebilmek için uygundur.Eğer ön tarafın bittiği noktaya yükseltirseniz ön kısım yerine gökyüzü çekmiş olursunuz.

    

 Kaydırma yok                                     5mm yatay kaydırma                   10 mm yatay kaydırma

Eğim ve kaydırma(ya da perspektif kontrol) objektifi mimari çekim  yapan fotografçılar için vazgeçilmez bir seçimdir.Temel kullanım amacı yakınsayan  yatayları düzeltmektir.ayrıca fonda yer alan istenmeyen objeleri de çıkartmaya yarar.Bu 3 çekimin her biri Newark Priory’nin aynı yerden farklı açılarla 28mm PC objektifiyle kaydırma yapılarak çekilmiş halidir.

Bazı PC objektifleri, alan derinliğini kontrol etmek için kullanılabilir.Dikey ve kaydırma objektifi olarak da bilinen objektifler uzman optikler sadece yana,yukarıya, aşağı ve karşı karşıya ayarlı değil ayrıca öndeki elementler sayesinde yukarıdan aşağı ,aşağıdan yukarı ya da tek bir kısma yönlendirebiliyor.
Öndeki elementleri bu şekilde ayarlamak, objektifin eksenini odak düzlemiyle aynı çizgide  ayarlayıp, alan derinliğini arttırır.Tersine,odak düzleminden daha ileride bir yere yöneltmek alan derinliğini azaltıp daha küçük bir alanın çekilmesine neden olur.
PC objektifleri, çoğu yerde bulunabildiği gibi daha çok geniş açı odak uzunluğu 28 mm ya da 35 mm’dir.-Canon dışında,24 mm,45mm ve 90mm dikey ve kaydırma modelleri de üretmektedir.Peki ya fiyat? Böyle bir tasarım ucuz olmasa gerek.Nikon 35 mm f/3.5 PC, 870€ ve 28 mm f/3.5, 1470€ iken Pentax 28 mm f/3.5 PC ,1210€.Canon’un 3 dikey ve kaydırma modellerinin her biri 1500€’dan başlıyor.

BALIK GÖZÜ OBJEKTİFLER

Balık Gözü objektifleri genellikle deneysel uygulamalarda yaratıcı fotoğrafçıların ellerinde görülür.Onları tek yapan,görüntüledikleri açıdır,180 derece açıyla görüntülerler.Bu demek oluyor ki eğer kameranızla yerden  gökyüzüne bakıyorsanız ufuk çizgisi görüntünüzü çevreleyen kısımda görülecektir.Daha ilginç olarak,yüksek bozulma ,yatay çizgileri muz gibi gösterip perspektif olarak baktığınızda objeler olduğundan farklı yerlerde gözüküp küçük olacaktır.
Balık gözü objektiflerin, almak isteyebileceğiniz 2 türü vardır;dairesel olan ya da tam çerçeve.Dairesel balık gözleri en sıra dışı olanlardır.Dairesel bir görüntü oluşturarak filmin çerçevesini çizerler.Örnek olarak 8mm ve Nikkor 6mm 220 derece açılık bir görüntü oluşturuyorlar.
Hiçbiri artık üretimde değil, ancak işin uzmanlarına giderek kiralayabilirsiniz.Asıl sorun sıra dışı olması yani ne kadar farklı obje seçerseniz seçin farklı bir sonuçla karşılaşmayıp kısa sürede belki 2 film bitirmek yetecektir.
Tam çerçeve balık gözü  daha makuldur,böyle adlandırılmasının nedeni fotoğrafın tamamını kapsaması ve çok da sıra dışı bir açıdan yaklaşmamasıdır.Odak uzaklığı 15mm ya da 16 mm,verdiği efekt, çok geniş açıyla çekilmiş gibi görüntüsüdür, görüntüdeki bozulma düz çizgilerin yuvarlanmasından ibarettir.Bir faydası ise birkaç santimetrede küçük açıklıklarda sonsuz alan derinliği sağlamasıdır.
Tam çerçeve balık gözü objektiflerini günlük sıradan görüntülerin farklı bir açıdan çekilmesini sağladığı gibi dikkatli kullanılması gerekir  aksi takdirde boş bir komposizyon oluşturmuş olabilirler.Koyu dominant özelliklere yaklaşırken bunun fonu oluşturmasına dikkat edin mesela parlak renklerde spor bir araba,kumsalda yatan rengarenk rüzgar yelkeni.Etkiyi görebilmek için bozulmayı kullanın.Bu şekilde ilginç portre çekimleri de yapılabilir,çekeceğiniz kişiye yaklaşarak burnunun incelip yüzünde bozulma oluşturacak şekilde çekimler yapılabilir tabi bozulma derken tamamen karşınızdaki kişinin yüzünün düzleşmesi hoş olmaz.Ve Balık gözü objektiflerle dar bir yerde  iç çekim yapıyorsanız  farklı sonular elde edeceksinizdir.
Tam çerçeve balık gözü objektifleri çoğu imalatçıda bulunabilir.Canon 15 mm f/2.8 ,850€ ,Nikon AF-D 16 mm f/2.8, 880€ ve Minolta 16 mm f/2.8, 740€dur.Bağımsız olarak balıkgözü objektif üreten tek firma Sigma dır ve 15 mm f/2.8 manual odaklama modeli, 450€dur.

Balık gözü objektifleri somut fotoğrafçılıkta yüksek alan derinliği sağlayarak çok yardımcı olurlar.Dar açılar sıradışı olmasına rağmen ilginç perspektifler yaratır.

Makine: Nikon F5, Objektif: 16 mm balıkgözü, Film: Fuji Velvia