Pozometre Nasıl Çalışır?
Fotoğraf makinelerindeki pozometreler (ışık ölçerler) renkleri değil, yansıyan ışık miktarını ölçer. Farklı renklerin ölçümü yanıltmaması için pozometreler, dokusuz siyah ile dokusuz beyaz arasındaki tonların tam ortasında yer alan %18 gri (5. gri) değere göre kalibre edilmiştir. Bu nedenle pozometreler, karşılaştıkları sahnenin tonlarını her zaman bu gri değere yaklaştırmaya çalışır.
Bu durum, özellikle sahnenin büyük bölümünün çok açık ya da çok koyu tonlardan oluştuğu çekimlerde pozlama hatalarına neden olur.
Beyaz ve Siyah Yüzeylerin Pozlamaya Etkisi
Siyah alanların yoğun olduğu sahne sanatları gibi çekimlerde pozometre, ortamı olduğundan daha karanlık algılar ve gereğinden düşük pozlama değerleri önerir. Buna karşılık kar gibi beyaz yüzeylerin baskın olduğu ortamlarda, yansıyan ışık miktarı pozometreyi yanıltır. Sonuç olarak makine, olması gerekenden daha yüksek enstantane ve/veya daha kısık diyafram değerleri önerir.
Bu durum karlı ortamlarda çekilen fotoğraflarda, karın gri ya da mavi tonlara kaymasına neden olur. Pek çok fotoğraf gönüllüsü bu problemi Beyaz Ayarı (White Balance) ile çözmeye çalışır. Oysa ki sorun renk sıcaklığından değil, yanlış pozlamadan kaynaklanır. Doğru çözüm, pozlamaya bilinçli bir şekilde müdahale etmektir.
Karda Çekimde Pozlama Telafisi
Kar gibi beyaz yüzeyler ışığı yoğun biçimde yansıttığı için pozometre, ortamda gerçekte olandan daha fazla ışık varmış gibi ölçüm yapar. Erciyes Dağı çevresinde çektiğim bu fotoğrafta, kadrajın neredeyse tamamının beyazdan oluşması, pozometre için son derece yanıltıcı bir koşul oluşturuyordu.
Bu tür sahnelerde, kadrajda karın kapladığı alan dikkate alınarak genel ışık ölçümüne artı (+) yönde pozlama telafisiuygulanmalıdır. Çoğu durumda +1 veya +2 stop pozlama müdahalesi, beyazın doğru ve temiz görünmesini sağlar.
Uygulamalı Örnek: Erciyes Dağı
Bu fotoğrafın çekiminde diyaframı f/11 olarak belirlediğimde pozometre 1/1000 saniye enstantane önerdi. Ancak sahnenin tamamına yakınının beyaz olması nedeniyle, pozlamaya +2 stop müdahale ederek enstantaneyi 1/250 saniyeyedüşürdüm ve çekimi bu değerlerle gerçekleştirdim.
Bu müdahale sonrasında pozometre göstergesi, hatalı bir pozlama yaptığımı işaret ediyordu. Ancak bu, bilinçli ve kontrollü bir tercihti. Pozometrenin “doğru” kabul ettiği değerlere geri dönmeden, çekimi planladığım pozlama ile tamamladım.
Sonuç: Pozometreye Değil, Sahneye Güvenin
Karlı ortamlarda yapılan çekimler, fotoğrafçının pozometreyi körüne takip etmemesi gerektiğini en net gösteren örneklerdendir. Sahnenin ton yapısını doğru analiz ederek yapılan pozlama müdahaleleri, fotoğrafın hem teknik hem de görsel kalitesini belirgin biçimde artırır.
Fotoğraf makinesindeki pozometre ile en doğru sonucu Gri Kart denilen bir aksesuar ile almak mümkündür. Işık ölçümünü çektiğiniz konudan değil, o konuyla aynı ışık koşulunda olan Gri Kart üzerinden yaparsanız, fotoğraf makineniz kalibre edildiği rengi göreceği için doğru sonucu verecektir.
Eğer siz de ışığın büyüsünü keşfetmek ve daha etkileyici fotoğraflar üretmek istiyorsanız, atölye ve fotoğraf projelerimize katılarak bu deneyimi bir adım öteye taşıyabilirsiniz.
Fotoğraf Atölyelerimizi incelemek için tıklayın…
Fotoğraf Projelerimizi incelemek için tıklayın…
